"دكتر محمد معين" نوشت ، به يادگار گذاشت و به پاس نوشته هايش در اذهان ملت ايران جاودانه شد.

تيرماه هر سال يادآور خاطره‌ي تلخ از خاموشي شمعي از بوستان فرهنگ و ادب ايران زمين و مردي سترگ از تبار گيل و ديلم است.

محمد معين ، مردي كه در فرهنگ و ادب ايران نامي بلند و جاودانه يافته است، در سال ‪ ۱۲۹۱‬شمسي زاده شد و در كمتر از ‪ ۱۰‬هزار روز حيات علمي ‪۳۰‬ هزار برگ اثر ارزنده از خود به جا نهاده است.

دكترمعين مولف فرهنگ شش جلدي معين و نخستين دكتراي ادبيات فارسي دانشگاه تهران است.

وي، در خانواده‌اي از علماي روحاني در رشت ديده به جهان گشود و با توجه به ذوق و استعدادي كه داشت، پس از سال‌ها سعي و تلاش توانست جايگاهي ارزنده در مجامع مختلف علمي و فرهنگي داخل و خارج از كشور كسب نمايد.

معين، از خاندان عالمان بود و چون از پدر بازمانده بود در نزد نياي خود شيخ محمد تقي معين العلما و آقاسيدمهدي رشت آبادي مقدمات دانش را گرفت و اين سبب آشنايي وي با زبان و ادب تازي شد.

تاليف دهها مقاله و كتاب و دريافت نشان و مدال‌هاي عالي علمي و فرهنگي از مجامع معتبر بين‌المللي، نمونه‌هايي از افتخارات ملي اين شخصيت علمي ايران زمين است.

براي بيان صفا، صميميت وصداقت دكترمعين همين بس، كه زنده‌ياد نيما يوشيج پدر شعر نوي فارسي،بدون آنكه وي را حتي براي يكبار هم ديده باشد، در وصيت نامه‌اش از او به عنوان وارث و قيم آثار خود ياد نموده است.

در اين وصيت نامه آمده است: هيچكس حق دست زدن به آثار مرا ندارد به جز دكتر محمد معين، اگرچه او مخالف ذوق من باشد.

نيما در وصيت نامه‌اش افزوده است: دكتر معين كه نسل صحيح علم و دانش است كاغذ پاره‌هاي مرا بازديد مي‌كند ، دكتر محمد معين كه هنوز او را نديده‌ام مثل كسي است كه او را ديده‌ام.

از مرحوم دكتر معين مقالات و كتابهاي فراواني،همراه با تصحيح متون ادبي با حاشيه نويسي و اضافات ، ترجمه كتاب از زبانهاي عربي و انگليسي و زبانهاي باستاني به جاي مانده است.

موضوع اغلب مقاله‌هاي دكتر معين،لغت و دستور زبان فارسي، مباحث و مسايل ادبي، تاريخ ادبيات و زبان، تاريخ و فرهنگ، كتاب شناسي، فلسفه و ...

است.

پس از درگذشت استاد معين، بنابه وصيت وي، پيكرش در كنار رودخانه حشمت رود كه روزگاري محل بازي و تفريح دوران كودكي‌اش بود به خاك سپرده شد.

امروز در سي و هفتمين سال از خاموشي شمع وجودش ، اهالي علم و ادب و هنر ايران زمين ياد و خاطره‌اش رادر كنار آرامگاهش در شهرستان آستانه اشرفيه گرامي مي‌دارند./ايرنا