اگر تالاب انزلي را زينتي بر تارك سبز گيلان بدانيم بي‌شك لاله‌هاي مردابي با برگهاي قلبي شكل و گلهاي بزرگ صورتي خود، نگين‌هاي زيباي اين گستره سبز هستند.

لاله مردابي با نام علمي (‪ NELUMBIUM NUCIFERUM (caspicum‬كه در زبان محلي به آن سل باقالا نيز مي‌گويند از گل‌هاي نادر و حفاظت شده كشورمان‌است.

اين گياه زيباي شناور كه‌با برگهاي پهن و مقاوم محل لانه‌سازي و جوجه‌گذاري پرندگان محسوب مي‌شود از اواخر خرداد تا اوايل تير (بسته به شرايط آب و هوايي ) به گل مي‌نشيند و اواخر تابستان نيز پايان گل‌دهي است.

لاله مردابي گياهي پايا، داراي ريزوم ضخيم، برگ‌ها برآمده از آب، مدور قلبي شكل، بسيار بزرگ تا قطر ‪ ۶۰‬سانتي متر به رنگ سبز متمايل به آبي با كناره كامل ، گل‌هاي جالب توجه و درشت تا قطر ‪ ۲۰‬سانتي‌متر با گلبرگ‌هاي صورتي رنگ ضخيم است.

لاله مردابي به صورت پراكنده در اجتماعات كوچكي كه از يك سو به نيزار و از سمت ديگر به‌آب باز و يا توده‌هاي گياهان شناور و غوطه‌ور قرار دارد.

مناطق سرخانگل و سياه‌كشيم تالاب انزلي اصلي‌ترين رويشگاه اين گياه به شمار مي‌رود اما در جاي جاي تالاب نيز مي‌توان از اين گل زيبا نشاني يافت.

لاله مردابي از گياهان شناوري محسوب مي‌شود كه ريشه آن در داخل آب و ساقه و برگها و گل در خارج از آب ولي در تماس با آن يعني به شكل شناور در سطح آب قرار دارد.

دانه لاله مردابي كه به زبان محلي (سله باقلا) گفته مي‌شود غذاي اصلي قوهاي سپيد و زيبا است و درون مجموعه كوچك مدور و سبزي به شكل يك كندوي كوچك قرار دارد.

برخي از اهالي منطقه كمي از دانه اين گياه را كه اندك شباهتي به باقلا دارد چيده و به طور تفنني مي‌خورند به اين صورت كه پوسته سبز رنگ آن را جدا كرده و مغز سفيد رنگ آن را تناول مي‌كنند. بعضي نيز از دانه‌هاي خشك شده گياه كه تيره رنگ است نخي رد و به عنوان تسبيح استفاده مي‌كنند.

در سالهاي اخير برخي افراد ناآگاه كه از عواقب دست‌درازي به طبيعت بي خبرند دانه‌هاي اين گياه را به مقدار زياد از دل تالاب چيده و در بازار به ويژه به عنوان پسته دريايي به مسافران مي‌فروشند، غافل از اين كه اين امر مي‌تواند موجب از بين رفتن نسل گياه شود.

عوامل ديگري از قبيل تخريب‌هاي انساني ، ورود مكرر قايق‌هاي موتوري، آلودگي‌هاي شيميايي و صنعتي و آفت و بيماري، حيات اين گياه را تهديد مي‌كند.

البته سازمان حفاظت محيط زيست با اقداماتي نظير اعلام ممنوعيت چيدن گل و دانه لاله مردابي و در نظر گرفتن جريمه براي افرادي كه اقدام به چيدن گل مي‌نمايند و يا محصور كردن رويشگاه اين گل ، در حفظ حيات اين نگين‌هاي زيباي تالاب كوشيده است.

با اين حال هستند افرادي كه در كنار عوامل مخرب، به كاهش ذخيره‌هاي ارزشمند اين گياه زيبا دامن مي‌زنند و ديگران را از تماشاي اين نگين‌هاي گياهي كه خالق زيبايي‌ها بر مخمل سبز تالاب نشانده است، محروم مي‌سازند.

رييس اداره حفاظت محيط زيست بندرانزلي گفت: تالاب‌انزلي از ارزشمندترين گنجينه‌هاي طبيعي كشور است و لاله‌هاي مردابي همچون نگين‌هاي ياقوت آن به شمار مي‌روند.

"عطاالله تقوايي" اظهار داشت : كوشيده‌ايم با حفاظت از مناطق اصلي رويش اين گياه در تالاب مانند سياه كشيم و سرخانكل تا حد امكان از آن حفاظت كنيم.

وي از رانندگان قايق‌هاي موتوري حمل گردشگر، مردم محلي و مسافران خواست تا در حفظ اين گنجينه گياهي كه ميراث طبيعي فرزندان خود آنها است كوشا باشند.

لاله مردابي يكي دو ماه بيشتر ميهمان ما نيست ، همين فرصت كوتاه را با سنگدلي از او نگيريم و بگذاريم جوانان و كودكان آينده نيز از تماشاي اين جلوه زيباي طبيعت لذت ببرند.